Internacia Organizaĵo por Normigado


Internacia organizaĵo por normigado
(ru) Международная организация по стандартизации
(en) International Organization for Standardization
(fr) Organisation internationale de normalisation
Fondodato 1947 (ISA 1926)
Sidejo Ĝenevo (Svislando)
Lingvoj franca, angla, rusa
Retejo www.iso.org

La Internacia Organizaĵo por NormigadoISO (el la greka ίσος [isos] kiu signifas "egala") estas internacia ne-registara organizaĵo fondita en februaro de 1947, kiu produktas interalie tutmondajn industriajn kaj komercajn normojn (vidu Produktoj de ISO sube por aliaj produktoj). Ĝiaj normoj estas nomitaj ISO-normoj. La sidejo de la organizaĵo estas la Centra Oficejo (en la angla Central Secretariat, ISO/CS) en Ĝenevo, Svislando. 162 membraj landoj kunlaboras por normigado. ISO estas unu el la tri tutmondaj organizaĵoj por normigado kune kun la Internacia Elektroteknika Komisiono - kiu respondecas pri eletraj aparatoj - kaj la Internacia Telekomunika Unio - kiu respondecas pri telekomunikado. Ili ĉiuj troviĝas en Ĝenevo kaj kunlaboras.

Enhavo

Administrado de ISO


Ekzistas Strategia plano, kiu gvidas la agadon de ISO. Ĝin aprobas la Ĝenerala Asembleo, kiu estas renkontiĝo de ĉefaj oficistoj de ISO kaj delegitoj elektitaj pere de plenaj membroj. Korespondaj kaj abonaj membroj rajtas ĉeesti kaj observi.

Historio


1906 - Fondo de la IEC (Internacia Elektroteknika Komisiono).

1926 - Fondo de la ISA (Internacia Federacio de Naciaj Normigantaj Asocioj).

1944 - Starigo de la Kunordiga Komitato de Unuiĝintaj Nacioj (UNSCC) kiel provizora solvo dum la Dua Mondmilito.

1946 - Fondo de ISO (Internacia Organizo por Normigado).

Membreco en ISO


Po unu normiga instanco por unu lando rajtas membriĝi ĉe ISO (ĝenerale la plej grava instanco de la lando). Por nenormigaj organizaĵoj (ekz. la Universala Esperanto-Asocio UEA) ne eblas membriĝi, tamen eblas por ili partopreni la laboron kiel membroj de ISO-komitatoj (vidu sube membreco en ISO-komitatoj). Ekzitas tri malsamaj grupoj de membroj en ISO:

Plenaj membroj


Lando Normigada organizo Partopreno en (sub-)komitatoj
Alĝerio IANOR 41
Argentino IRAM 328
Armenio SARM 38
Aŭstralio SA 445
Aŭstrio ASI 519
Azerbajĝano AZSTAND 9
Bangladeŝo BSTI 19
Barato BIS 606
Barbado BNSI 29
Barejno BSMD 10
Belgio NBN 550
Belorusio BELST 161
Bocvano BOBS 28
Bosnio kaj Hercegovino BAS 80
Brazilo ABNT 328
Britio BSI 717
Bulgario BDS 355
Ĉeĥio UNMZ 590
Ĉilio INN 103
Ĉinio SAC 703
Danio DS 324
Demokratia Respubliko Kongo OCC 15
Ebur-Bordo CODINORM 50
Egiptio EOS 287
Ekvadoro INEN 87
Estonio EVS 75
Etiopio QSAE 119
Fiĝioj FTSQCO 10
Filipinoj BPS 119
Finnlando SFS 544
Francio AFNOR 720
Ganao GSB 27
Germanio DIN 716
Grekio ELOT 193
Hispanio AENOR 615
Hungario MSZT 479
Indonezio BSN 221
Irako COSQC 32
Irano ISIRI 352
Irlando NSAI 268
Islando IST 148
Israelo SII 213
Italio UNI 660
Jamajko BSJ 99
Japanio JISC 676
Jemeno YSMO 3
Jordanio JSMO 22
Kameruno ANOR 31
Kanado SCC 380
Kataro QS 27
Kazaĥio KAZMEMST 72
Kenjo KEBS 198
Kipro CYS 66
Kolombio ICONTEC 140
Kostariko INTECO 27
Kroatio HZN 183
Kubo NC 201
Kuvajto KOWSMD 6
Libano LIBNOR 20
Libio LNCSM 36
Litovio LST 59
Luksemburgo ILNAS 41
Makedonio ISRM 9
Malajzio DSM 255
Malio MLIDNI 10
Malto MSA 37
Maroko SNIMA 71
Maŭricio MSB 65
Meksiko DGN 131
Mongolio MASM 147
Namibio NSI 5
Nederlando NEN 579
Niĝerio SON 31
Nord-Koreio CSK 94
Norvegio SN 342
Nov-Zelando SNZ 162
Omano DGSM 22
Pakistano PSQCA 147
Panamo COPANIT 1
Peruo INACAL[1] 19
Pollando PKN 629
Portugalio IPQ 349
Rumanio ASRO 697
Rusio GOST R 619
Sauda Arabio SASO 151
Senegalo ASN 5
Sent-Lucio SLBS 5
Serbio ISS 469
Singapuro SPRING SG 136
Sirio SASMO 18
Slovakio SUTN 440
Slovenio SIST 92
Srilanko SLSI 185
Sud-Afriko SABS 417
Sudano SSMO 10
Sud-Koreio KATS 704
Svedio SIS 536
Svislando SNV 521
Tajlando TISI 269
Tanzanio TBS 138
Trinidado kaj Tobago TTBS 68
Tunizio INNORPI 163
Turkio TSE 356
Ukrainio DSSU 311
Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj ESMA 14
Urugvajo UNIT 47
Usono ANSI 610
Uzbekio UZSTANDARD 7
Vjetnamio STAMEQ 72
Zimbabvo SAZ 46

Korespondaj membroj

Lando Normigada organizo Partopreno en (sub-)komitatoj
Afganio ANSA 0
Albanio DPS 4
Angolo IANORQ 0
Birmo MSTRD 0
Bolivio IBNORCA 12
Brunejo CPRU 6
Butano SQCA 6
Gabono ANTT 0
Gambio GAMSFP 1
Gvatemalo COGUANOR 0
Gvineo IGNM 0
Honkongo ITCHKSAR 232
Kartvelio GEOSTM 1
Kirgizio KYRGYZST 0
Latvio LVS 3
Lesoto LSQAS 0
Liberio LDS 0
Madagaskaro BNM 0
Makao CPTTM 0
Malavio MBS 2
Maŭritanio DNPQ 2
Moldavio INSM 41
Montenegro ISME 17
Mozambiko INNOQ 0
Nepalo NBSM 0
Palestino PSI 5
Papuo-Nov-Gvineo NISIT 1
Paragvajo INTN 0
Respubliko Kongo ACONOR 0
Ruando RBS 3
Salvadoro CONACYT 15
Sejŝeloj SBS 0
Sieraleono SLSB 0
Surinamo SSB 0
Svazilando SWASA 11
Taĝikio TJKSTN 11
Turkmenio MSST 0
Ugando UNBS 21

Abonaj membroj

Lando Normigada organizo Partopreno en (sub-)komitatoj
Antigvo-Barbudo ABBS 0
Burundo BBN 0
Centr-Afrika Respubliko SNQCA 0
Dominiko DBOS 0
Eritreo ESI 0
Gujano GNBS 0
Honduro DGCI 0
Kamboĝo ISC 0
Laoso DISM 0
Sankta Vincento kaj la Grenadinoj SVGBS 0

Membreco en teknikaj (sub-)komitatoj de ISO


Ĉiuj plenaj membroj kaj korespondaj membroj rajtas membriĝi en ĉiuj ISO-komitatoj. Ekzistas ĉefe kvar tipoj de membreco:

Partoprenantaj membroj

Partoprenantaj membroj (P-member): tiuj, kiuj intencas aktive partopreni normigan laboron de teknika (sub-)komitato. Ili nepre devas voĉdoni en ĉiuj voĉdonadadoj de la (sub-)komitato. Krome, ili devas nomumi fakspertulojn por kontribui al la laboro. Ili kunlaboras por elverki internaciajn normojn.

Observantaj membroj

Observantaj membroj (O-member): tiuj, kiuj volas sekvi la verkadon de internacia normo kaj eventuale kontribui al la laboro. Ĉiuj plenaj kaj korespondaj membroj rajtas iĝi observantaj membroj en teknika (sub-)komitato.

Ĝemelaj membroj

Ĝemelaj membroj (Twinning): Evolulandoj, kiuj petas helpon de plena membro en industrilando.

Ligilaj membroj

Ligilaj membroj (Liaison member): internaciaj, geografie gravaj aŭ grandaj regionaj organizaĵoj, kiuj intencas partopreni la normigan laboron aŭ esti informataj pri ĝi.

Produktoj de ISO


Ekzistas kvin ĉefaj produktoj de ISO:

Internacia normo

Internacia normo (International Standard, IS): Tio estas la plej kutime kaj la plej bone konata tipo de ISO-dokumento. Ekzemplo estus ISO 9001.

Teknika specifikaĵo

Teknika specifikaĵo (Technical Specification, TS):

Teknika raporto

Teknika raporto (Technical Report, TR):

Publika specifikaĵo

Publika specifikaĵo (Publicly Available Specification, PAS):

Internacia laborrenkontiĝa akordo

Internacia laborrenkontiĝa akordo (International Workshop Agreement, IWA):

Kreado de normo


Normoj kreiĝas pere de longa procezo. Jenas la diversaj fazoj:

Fazo Nomo (Esperante kaj angle) Mallongigo
00 Prafazo Praprojekto Preliminary Work Item PWI
10 Propono Nova laborpropono New Proposal (for a work item) NP
20 Preparado Labora malneto Working Draft WD
30 Komitata fazo Komitata malneto Committee Draft CD
40 Kontrolado Malneto de normo Draft International Standard DIS
50 Konsento Finfina malneto de normo Final Draft International Standard FDIS
60 Publikigado Internacia normo International Standard IS
90 Rekontrolo Review
95 Nuligo Withdrawal

Prafazo

Propono

La ok sekvantaj kategorioj rajtas proponi novan laborproponon:

Preparado

Post akcepto de laborpropono, la teknika (sub/)komitato staras laborgrupon por prepari laboran malneton kaj difinas limdatojn. Kuniĝas spertuloj pri la temo. Plenaj membroj, kiuj promesis aktive partopreni konfirmas sia(j)n teknika(j)n spertulo(j)n kaj pliaj plenaj membroj rajtas proponi spertulo(j)n. Cetere organizaĵoj kun A- aŭ D-rilato (ekzemple UEA) same rajtas nomumi spertulo(j)n dum tiu fazo. Laŭeble oni preparas kaj anglan kaj francan version samtempe, foje oni inkluzivas la rusan lingvon.

Komitata fazo

Tiu fazo ebligas komentojn de la plenaj membroj kaj observantaj membroj de la (sub/)komitato.

Kontrolado

Konsento

Publikigado

La Centra Oficejo kontrollegas kaj eventuale korektas erarojn. Ĝi presas kaj disdonas la Internacian Normon. Tiu fazo daŭras du monatoj.

Rekontrolo

Nuligo

Lingvoj dum laborrenkontiĝoj


La tri oficialaj lingvoj por renkontiĝoj estas la angla, la franca kaj la rusa. Tamen, la landa ISO-membro de Rusio devas disponigi kaj interpreton kaj tradukon al aŭ el la rusa. Eblas pliaj lingvoj. La prezidanto de la (sub/)komitato kaj la sekrateriejo devas zorgi pri la uzo de lingvoj.

Esperanto en normoj


Esperanto aperas en jenaj normoj

Iuj normaj serioj


Kelkaj el la normoj ofte uzataj kiel parto de kvalito-rega sistemo estas ISO 9000, ISO 9001, kaj ISO 9002. La normoj pri medio estas en la serio ISO 14000.

Normigaj instancoj pri diversaj fakoj en diversaj landoj


Vidu ankaŭ


Notoj


Eksteraj ligiloj









Kategorioj: ISO | Internaciaj neregistaraj organizaĵoj | Normigado | Normigaj organizoj




Informoj kiel: 28.09.2021 07:13:04 CEST

Fonto: Wikipedia (Aŭtoroj [Historio])    Permesilo: CC-BY-SA-3.0

Ŝanĝoj: Ĉiuj bildoj kaj plej multaj desegnaj elementoj rilataj al tiuj estas forigitaj. Iuj Ikonoj estis anstataŭigitaj per FontAwesome-Ikonoj. Iuj ŝablonoj estis forigitaj (kiel "artikolo bezonas vastiĝon) aŭ atribuitaj (kiel" hatnotoj). CSS-klasoj estis aŭ forigitaj aŭ harmoniigitaj.
Vikipedio-ligoj, kiuj ne kondukas al artikolo aŭ kategorio (kiel "Redlinks", "ligoj al la redaktopaĝo", "ligoj al portaloj") estis forigitaj. Ĉiu ekstera ligo havas plian FontAwesome-Ikonon. Krom kelkaj malgrandaj ŝanĝoj de dezajno, rimedo-ujo, mapoj, navigado-skatoloj, parolitaj versioj kaj Geo-mikroformatoj estis forigitaj.

Bonvolu rimarki: Ĉar la donita enhavo estas aŭtomate prenita el Vikipedio en la donita tempo, mana kontrolado estis kaj ne eblas. Tial LinkFang.org ne garantias la ekzaktecon kaj aktualecon de la akirita enhavo. Se estas informo malĝusta tiutempe aŭ malĝusta ekrano, bonvolu senti vin libera. kontaktu nin: retpoŝto.
Vidu ankaŭ: Presaĵo & Privateca politiko.