Lingvocido - eo.LinkFang.org

Lingvocido

En la lingvistiko, lingvocido (kombinaĵo de 'lingvo' kaj 'genocido' kaj faka termino por lingvomortigo) konsistas el konscie planita mortigado (parta aŭ kompleta) de lingvo aŭ lingvovario por altrudi (dominan) lingvon pere de eksplicitaj politikaj aranĝoj fare de ŝtataj instancoj. Ŝtatoj disponas pri pluraj ekstingiloj, de kiuj la plej konataj estas la armeo, la eduksistemo kaj la komunikilaro. La fenomeno de lingvocido (lingvomortigo) ankaŭ povas koincidi kun etnocido, tio estas la detruado de la lingvo kaj ĝia tradicia kulturo kaj medio. La termino estis enkondukita de la lingvisto Tove Skutnabb-Kangas. Krome uzis ĝin inter aliaj la francaj lingvistoj Claude Hagège [1] kaj Albert Bock (pri la bretona lingvo [2]) . Kontraŭe al genocido la termino lingvocido ne estas popoljure akceptata koncepto.

Enhavo

Metodoj de lingvomortigo


La plej komuna procezo kiu portas al la lingvomorto konsistas en tio ke parolantoj de iu lingvokomunumo fariĝas dulingvaj en alia lingvo, kaj ​​laŭgrade komencas paroli la duan lingvon ĝis oni ĉesas uzi sian propran lingvon. Tiu ĉi estas procezo de asimilado kiu povas esti propravola aŭ povas esti deviga. La parolantoj de iuj lingvoj, aparte la regionajaŭ malplimultaj lingvoj, povas decidi forlasi sian unuan lingvon por ekonomiaj motivoj aŭ praktikaj, favore al lingvoj konsiderataj esti de pli granda utileco aŭ prestiĝo. Ĉi tiu procezo estas laŭgrada kaj povas okazi ĉu de sube supren aŭ de supre suben.

Historiaj ekzemploj multas.Tamen, ne ĉiun lingvoŝanĝon aŭ lingvoanstataŭigon oni nomus lingvocido.

Estas interese, ke la anglalingva vikipedia artikolo pri la termino emfazas kiel ekzemplon de lingvocido la hispanan koloniigadon de Ameriko, kvankam la angla koloniigo almenaŭ samforte ekstermis indianajn lingvojn kaj popolojn.

Bibliografio


  1. (de + eo) Jaroslav B. Rudnyckyj: Linguizid. Ein Beitrag zur Soziolinguistik. La Monda lingvo-problemo 1 (1), Mouton, Den Haag 1969. S. 27-30.
  2. (fr) Breton Roland. Linguicide et ethnocide: Pourqoui et comment tuer les langues? / Les minorites ethniques en Europe — Paris: L’Harmattan, 1993.
  3. (en) Tove Skutnabb-Kangas: Linguistic genocide in education ? or worldwide diversity and human rights? Mahwah, New Jersey & London: Lawrence Erlbaum Associates. 2000, ISBN 0-8058-3468-0.
  4. (en) Amir Hassanpour, "The politics of A-political Linguistics: Linguists and Linguicide", in Rights to Language: Equity, Power, and Education, Robert Phillipon ed., Routledge, 2000, 320 p., pp. 33-39 (lingvocido de la kurda lingvo)
  5. (en) Djamila Saadi-Mokrane, "The Algerian Linguicide" , in Algeria in Others' Languages, Anne-Emmanuelle Berger ed., Cornell University Press, Ithaca and London, 2002, 246 p., pp. 44-58

Komparu kun


Vidu ankaŭ


Eksteraj ligiloj


Referencoj


  1. Claude Hagège, Halte à la mort des langues, Paris, Editions Odile Jacob, coll. "Poches Odile Jacob, 98", 2002, 381p, (ISBN 2738111823 kaj 9782738111821, OCLC 398102058) p. 119-144
  2. Albert Bock: Linguizid am Bretonischen , Brennos Studia Celtica Austriaca, Nr. 1/1996, S. 17-25.



Kategorioj: Lingvo | Lingvoscienco | Sociolingvistiko



Fonto: Wikipedia - https://eo.wikipedia.org/wiki/Lingvocido (Aŭtoroj [Historio])    Permesilo: CC-by-sa-3.0

Ŝanĝoj: Ĉiuj bildoj kaj plej multaj desegnaj elementoj rilataj al tiuj estas forigitaj. Iuj Ikonoj estis anstataŭigitaj per FontAwesome-Ikonoj. Iuj ŝablonoj estis forigitaj (kiel "artikolo bezonas vastiĝon) aŭ atribuitaj (kiel" hatnotoj). CSS-klasoj estis aŭ forigitaj aŭ harmoniigitaj.
Vikipedio-ligoj, kiuj ne kondukas al artikolo aŭ kategorio (kiel "Redlinks", "ligoj al la redaktopaĝo", "ligoj al portaloj") estis forigitaj. Ĉiu ekstera ligo havas plian FontAwesome-Ikonon. Krom kelkaj malgrandaj ŝanĝoj de dezajno, rimedo-ujo, mapoj, navigado-skatoloj, parolitaj versioj kaj Geo-mikroformatoj estis forigitaj.


Informoj kiel: 05.03.2020 11:07:12 CET - Bonvolu rimarki: Ĉar la donita enhavo estas aŭtomate prenita el Vikipedio en la donita tempo, mana kontrolado estis kaj ne eblas. Tial LinkFang.org ne garantias la ekzaktecon kaj aktualecon de la akirita enhavo. Se estas informo malĝusta tiutempe aŭ malĝusta ekrano, bonvolu senti vin libera. kontaktu nin: retpoŝto.
Vidu ankaŭ: Presaĵo & Privateca politiko.